“ถกพ.ร.บ.ตำรวจ” วันที่ห้าไหลลื่น 41 มาตรา เชื่อ 1 ก.ค.นี้ จบแน่ ขณะที่ประชุมรุมจวก ม. 106 ให้นายใช้อาวุธกับลูกน้องได้ถ้าสุจริต “วิชา”ติง ใช้ความรุนเเรงเหมาะกับการปฏิรูปหรือไม่ ตอกอย่ายึดหลักการไร้อารยะให้เกิดรอยด่างพร้อย “สุพิศาล” จี้ตอบเขียนให้อำนาจเจ้านายเกินสมควร ซัดมาตราป่าเถื่อนเตือนกดดันมากระวังลูกน้องยิงสวน
วันที่ 24 มิ.ย.65 ที่รัฐสภา ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ในการประชุมร่วมกันของรัฐสภา มีนายชวน หลีกภัย ประธานรัฐสภา ทำหน้าที่ประธานที่ประชุม เพื่อพิจารณาร่างพระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.) ตำรวจแห่งชาติ พ.ศ. ….ต่อ โดยบรรยากาศเป็นไปด้วยความเรียบร้อย
โดยเมื่อเวลา 14.20 น. ที่ประชุมรัฐสภาได้พิจารณามาถึงมาตรา 106 ซึ่งกมธ.เขียนไว้ว่า “เมื่อมีความจำเป็นอันไม่อาจหลีกเลี่ยงได้ เพื่อประโยชน์การรักษาวินัยและปราบปรามข้าราชการตำรวจผู้ก่อการกำเริบ หรือเพื่อบังคับข้าราชการตำรวจผู้ละทิ้งหน้าที่ให้กลับทำหน้าที่ของตน ผู้บังคับบัญชาอาจใช้อาวุธหรือกำลังบังคับได้ และถ้าได้กระทำการโดยสุจริตตามสมควรตามสมควรแก่เหตุแล้ว ผู้บังคับบัญชาหรือผู้ช่วยเหลือไม่ต้องรับผิดทางแพ่งและอาญา” ทำให้ถูกสมาชิกสงวนคำแปรญัตติโดยขอให้แก้ข้อความหลายคน อาทิ นพ.ชลน่าน ศรีแก้ว ส.ส.น่าน และหัวหน้าพรรคเพื่อไทย ขอแปรญัตติขอให้ตัดคำว่า “อาวุธ” ออก
ขณะที่พล.ต.ต.สุพิศาล ภักดีนฤนาถ ส.ส.บัญชีรายชื่อ พรรคก้าวไกล ในฐานะกมธ.วิสามัญฯ ขอแก้ไข ให้เพิ่มเติมคำว่า “แต่ต้องไม่เป็นอันตรายแก่ชีวิต ” และมีสมาชิกหลายคน สงวนความเห็นขอให้ตัด มาตรา 106 ออกทั้งมาตรา อาทิ นายวิชา มหาคุณ ส.ว. นายคำนูณ สิทธิสมาน ส.ว. พ.ต.ต.ชวลิต เลาหอุดมพันธ์ ส.ส.บัญชีรายชื่อ พรรคก้าวไกล นายนพดล เภรีฤกษ์ ตัวแทนสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา ในฐานะกมธ.วิสามัญฯ
ทั้งนี้นายวิชา อภิปรายว่า เห็นว่ายังจำเป็นต้องใช้ระบบที่ลูกน้องต้องเชื่อฟังนายอย่างเคร่งครัดอยู่ การบอกว่าถ้ากระด้างกระเดื่อง หรือลุกขึ้นต่อต้าน อาจจะต้องถูกผู้คับบัญชาจัดการด้วยความรุนแรง ใช้ได้ทั้งอาวุธ และกำลัง โดยไม่ต้องรับผิดทั้งทางแพ่งและอาญาถ้าสุจริต แต่คำว่าสุจริต ตามพจนานุกรมแปลว่าความประพฤติถูกต้องตามทำนองคลองธรรม แต่การใช้อาวุธ ใช้กำลัง แม้แต่กับบุคคลโดยทั่วไป ก็ถือว่าอาจจะขัดกับทำนองคลองธรรมได้แล้ว แต่นี่ให้กระทำได้กับลูกน้องของตน สิ่งเหล่านี้ปรากฏขึ้นเป็นพฤติกรรม หรืออาจจะเรียกได้ว่าเป็นวัฒนธรรมขององค์กรก็ว่าได้ เพราะเมื่อครั้งที่ตน ดำรงตำแหน่งที่เกี่ยวกับศาลและป.ป.ช. พบว่า มีนายจำนวนมาก ที่ถือตนว่า ตนเป็นนายแล้วลูกน้องจะโต้เถียงไม่ได้เลย ดังนั้นจึงปรากฏสิ่งที่เป็นคดีความตลอดเวลาว่า ลูกน้องฆ่านาย นายทำร้ายลูกน้อง ลองคิดดูเหมาะสมกับการปฏิรูปหรือไม่
นายวิชา อภิปรายว่า เขาพูดกันมาว่า ตำรวจเป็นผู้ใช้อาวุธ แต่ในระบบสากลนั้น เช่น ที่อังกฤษ ไม่ให้ตำรวจใช้อาวุธ ให้ใช้แต่กระบองด้วยซ้ำไป ซึ่งเราไม่ต้องไปเป็นประเทศอารยะขนาดนั้น ขอเพียงว่า เราอย่าเปิดช่องให้นายใช้ความรุนแรงกับลูกน้อง ด้วยวิสัยของอารยประเทศ และอารยชน จึงไม่ควรให้เขาดูหมิ่นดูแคลนด้วยการดำรงหลักการในเรื่องการคุ้มครองโดยใช้ความรุนแรง อนุญาตให้ใช้อาวุธใช้กำลังได้เช่นนี้ เห็นว่า มันมิใช้การปฏิรูป ทำให้จุดมุ่งหมายที่จะปฏิรูปประเทศในด้านการสร้างองค์กรตำรวจที่ดีสำหรับคุ้มครองประชาชน สำหรับการสืบสวนสอบสวนที่ดี ต้องเสียไปโดยเปล่าประโยชน์ อย่าให้มีรอยด่างนี้เกิดขึ้นเลย
พล.ต.ต.สุพิศาล ลุกขึ้นท้วงติงว่า ให้อำนาจเจ้านายมากเกินสมควร ในเรื่องวินัยหากกระด้างกระเดื่อง ก็ปลดไป ไม่จำเป็นต้องหยิบเอาอาวุธขึ้นมาเพื่อสร้างอำนาจเฉกเช่นผู้ที่จะยึดหรือใช้กำลังบังคับ อยากให้ประธานกมธ.วิสามัญฯ ตอบว่า ใช้อาวุธนี้ บังคับขนาดไหนถึงจะถือว่าสุจริต ช่วยตอบด้วย เพื่อนสมาชิกบอกว่า ถ้าเพื่อนสมาชิกขอสอบถามแล้วไม่ตอบจะไม่ลงแสดงตนให้เห็นในโอกาสต่อเพราะท่านไม่ตอบอะไรเลย เพื่อให้ประชาชนได้ออกมาเข้าใจตำรวจ และให้ข้าราชการตำรวจได้รู้ถึงสิทธิและเจตนารมณ์ของกฎหมาย ว่าต้องการสร้างให้กฎหมายดูแลข้าราชการตำรวจ ปกป้องคุ้มภัยเขา หรือจ้องที่จะทำร้ายเขา โดยใช้อำนาจ หรือวิธีการอื่นใด
ด้านพ.ต.ต.ชวลิต อภิปรายว่า ตนขอให้ตัดออกเพราะไม่มีเหตุผลความจำเป็นใด ๆ เลย ที่จะให้อำนาจผู้บังคับบัญชาให้อาวุธกับผู้ใต้บังคับบัญชา การละทิ้งหน้าที่จนเป็นเหตุให้เสียหาย แก่ราชการ มีความผิดวินัยร้ายแรง ตามมาตรา 104 วงเล็บสามอยู่แล้ว ซึ่งมีโทษปลดออก ไล่ออก มีมารตรา106 รังแต่จะทำให้การบังคับบัญชาและการบริหารงานแย่ลง ยกตัวอย่าง ตำรวจคอมมานโด ที่ต้องสู้กับคนร้ายที่มีปืน ถ้าลูกน้องหน้างานประเมิณแล้วว่าเสี่ยงจริง ๆ เข้าไปไม่ได้ หัวหน้าต้องเชื่อใจลูกน้อง ไม่ใช่สั่งให้เขาไปตาย เหตุการณ์แบบนี้ ไม่ใช่เอาอาวุธไปจี้ลูกน้องเสียเองให้เขาทำตามคำสั่ง การที่มีอำนาจเช่นนี้ ไปกดดันลูกน้องมาก เกิดลูกน้องยิงสวนใส่หัวหน้าขึ้นมาจะทำอย่างไร มาตรานี้ไม่เป็นประโยชน์ต่องานตำรวจไหน ๆ เลย ต้องตัดออกสถานเดียว มีไว้ก็เป็นสิ่งที่บ่งชี้ที่แสดงความป่าเถื่อน
ส่วนพล.ต.ท.อำนวย นิ่มมะโน สมาชิกวุฒิสภา (ส.ว.) ในฐานะกมธ.วิสามัญฯ กล่าวว่า ตนคิดว่าคนในที่ประชุมแห่งนี้ไม่มีใครอายุมากกว่าบทบัญญัตินี้ ซึ่งพ.ศ.2476 กฎหมายวินัยทหารมาตรานี้เกิด จากนั้นพ.ศ. 2477 กฎหมายวินัยตำรวจมาตรานี้เกิด ทหารและตำรวจถือเป็นกองกำลังที่ต้องใช้อาวุธ ต้องมีวินัยอย่างเด็ดขาด ตนไม่แปลกใจที่สมาชิกฯจะเห็นว่ามาตรานี้มีความดุ เด็ด เผ็ด ร้อนเกินไป แต่ในบทบัญญัติมีคำว่าจำเป็น คำว่าโดยสุจริต และคำว่าสมควรแก่เหตุ ตนขอพาท่านไปเที่ยวโรงเรียนนายร้อยตำรวจ ตนเรียนที่นั่น 4 ปี เรียนหลักสูตรอบรม 4 เดือน เดือนละหลักสูตร โดยปีที่หนึ่งเขาฝึกคนออกมาทำงานให้เป็นคนที่รับคำสั่ง ปฏิบัติตามคำสั่งโดยเคร่งครัด ค่อนข้างจะวันเวย์แต่ไม่วันเวย์ซะทีเดียว เพราะคุณต้องเชื่อฟังคำสั่งผู้บังคับบัญชา บอกให้หยุดต้องหยุด บอกให้ยิงต้องยิง บอกให้หมอบต้องหมอบ อย่าเพิ่งเถียงอะไรมาก เมื่อขึ้นปีสองถูกสอนให้คิดเป็น ออกคำสั่งเป็น ออกคำสั่งให้ถูก และมีเหตุผล เมื่อขึ้นปีสาม ต้องสร้างคนให้มีวินัยในตัวเอง และเมื่อขึ้นปีสี่ คือไม่ต้องให้ใครมาตรวจสอบ ให้ดูแลตัวเองอยู่กับร่องกับรอย อย่าออกคำสั่งผิดเพี้ยน ซึ่งทั้งสี่เรื่องถูกนำมาอยู่ในมาตรานี้ 90ปีแล้วที่กฎหมายนี้มีมา ซึ่งพ.ร.บ.ตำรวจแต่ละฉบับก็ลอกมาตรานี้มาตลอด อาจจะบอกว่าล้าสมัย แต่ถามกลับไปว่าหากเก่าแก่ไม่ดีจริงจะอยู่มาได้อย่างไร แล้วจำเป็นอย่างไร
“เช่นเหตุการณ์เมื่อ 2-3 ปีที่แล้ว พล.ต.อ.จักรทิพย์ ชัยจินดา อดีตผบ.ตร. นำกำลังเข้าไปแก้สถานการณ์เหตุกาณ์ฉุกเฉินในห้างเทอมินอล 21 โคราช ผู้ที่ก่อเหตุเป็นระดับมือปืน มีอาวุธสงครามในมือ ก่อนเข้าไปในห้างยิงคนตายมาเป็นรายทาง จึงต้องนำกำลังเข้าไป กำลังที่เข้าไปนั้นทุกคนมีลูกมีเมีย คิดถึงลูกเมียหมด เข้าไปรู้ความเสี่ยงในอนาคต ทุกคนทิ้งอาวุธหมด เหลือผบ.จักรทิพย์คนเดียวเข้าไปแก้สถานการณ์ นั่นคือเหตุผลและความจำเป็นที่จะต้องมีมาตรานี้เข้ามา แต่ไม่ใช่ว่าจะสร้างความแตกแยก สร้างความดุดันให้ผู้บังคับบัญชา มันอยู่ภายใต้กฎหมายที่สมควรแก่เหตุ หากเกินแก่เหตุก็ติดคุกอยู่ดี มาตรานี้จึงนำสิ่งที่ผมเรียนมา 4 ปีมาใส่ในมาตรานี้เป็นยอดคาถาของวินัย” พล.ต.ท.อำนวย กล่าว
จากนั้นเวลา 14.45 น. ที่ประชุมได้เข้าสู่การพิจารณามาตรา 107 โดยไม่มีกมธ.วิสามัญเสนอแก้ไข แต่มีกมธ.วิสามัญฯสงวนความเห็น โดยพ.ต.ต. ชวลิต อภิปรายว่า ตนในฐานะกมธ.เสียงข้างน้อย ขอสงวนความเห็นว่ามาตรานี้เป็นการกำหนดโทษทางวินัยที่องค์กรลงโทษบุคลากรในองค์กรนั้นๆ โดยองค์กรจะลงโทษคนมากที่สุดคือไล่ออกแค่นั้น แต่ข้าราชการมีเรื่องบำเหน็จบำนาญ จึงมีบางโทษเป็นไล่ออกและปลดออก ส่วนโทษเบากว่านั้นคือการตัดเงินเดือน การลดเงินเดือน หรือตักเตือนเท่านั้น องค์กรไม่สามารถจำกัดสิทธิเสรีภาพของบุคลากรได้นั้นต้องไม่มี เช่น(2) การทัณฑกรรม (3) กักยาม (4) กักขังในมาตรานี้ต้องตัดออกไป เพราะถือว่าเก่าและเป็นความล้าหลังป่าเถื่อน การไปจัดกัดสิทธิทางร่างกายควรเป็นโทษทางอาญาเท่านั้น ไม่ใช่โทษทางวินัย ที่เป็นไปตามหลักการสากลทั่วไป ส่วนความผิดร้ายแรง เช่น ตำรวจเป็นโจร หรือเอาถึงดำคลุมหัวผู้ต้องหา หรือไปรีดไถประชาชน อย่าลืมว่ายังมีโทษทางอาญาอยู่ หากข้าราชการทำผิดก็ได้รับโทษสูงกว่าประชาชนทั่วไปอยู่แล้วในกฎหมายอาญา รัฐต้องลงโทษทางอาญาให้หนัก ส่วนโทษทางวินัยที่องค์กรสามารถทำได้ต้องไม่ละเมิดสิทธิในเนื้อตัวร่างกายของเขา มากที่สุดก็คือไล่ออก ส่วนที่กังวลว่าตำรวจที่มีความผิดจะไปยุ่งกับพยานหลักฐาน ดังนั้นจึงต้องมีโทษขังตามความผิดวินัยนั้น ตนคิดว่าการขอศาลฝากขังตามกฎหมายอาญาก็ใช้ได้ เราไม่จำเป็นต้องมีโทษทางวินัยที่เอาตำรวจไปขังตามมาตรา 107 (2) การทัณฑกรรม (3) กักยาม (4) กักขัง ถือว่าล้าหลังป่าเถื่อน ไม่ควรมีโทษแบบนี้อยู่ในพ.ศ.นี้
จากนั้นเวลา 14.50 น. ที่ประชุมได้เข้าสู่การพิจารณามาตรา 108 โดยไม่มีกมธ.วิสามัญเสนอแก้ไข แต่มีกมธ.วิสามัญฯสงวนความเห็น โดยพ.ต.ต.ชวลิต อภิปรายว่า การลงโทษข้าราชการตำรวจให้ทำเป็นคำสั่งโดยระบุว่าในคำสั่งด้วยว่าผู้ถูกลงโทษกระทำผิดวินัยในกรณีใดและมาตราใด หากอ่านมาตรานี้แล้วตนเห็นความผิดปกติเมื่อเปรียบเทียบกับมาตรา 89 พ.ร.บ.ระเบียบข้าราชการพลเรือนที่มาตรา 108 ของร่างพ.ร.บ.ตำรวจฯคัดลอกมา แต่คัดลอกมาไม่หมด หายไปหนึ่งประโยคที่สำคัญมากที่ระบุว่า ผู้สั่งลงโทษต้องสั่งลงโทษให้เหมาะสมกับความผิด และต้องเป็นไปด้วยความยุติธรรมโดยปราศจากอคติ ชัดเจนคนทำร่างพ.ร.บ.ตำรวจฯจงใจไม่นำข้อความนี้มาให้ครบ จงใจตัดประโยคสำคัญเหมือนจะส่งเสริมให้ผู้สั่งลงโทษของตำรวจ จะสั่งลงโทษแบบเหมาะสมก็ได้หรืออย่างไร หรือจะไม่เป็นไปด้วยความยุติธรรมก็ได้ หรือสั่งลงโทษด้วยความอคติก็ได้ การสร้างวัฒนธรรมองค์กรตำรวจที่หัวหน้ากดขี่ลูกน้อง การทำกฎหมายแบบนี้คือตัวบ่งชี้ได้ชัดเจน ทั้งนี้ตนขอเพิ่มข้อความในมาตรานี้ว่าผู้สั่งลงโทษต้องสั่งลงโทษให้เหมาะสมกับความผิดและต้องเป็นไปด้วยความยุติธรรม และโดยปราศจากอคติ โดยระบุในคำสั่งด้วยว่าผู้ถูกลงโทษกระทำผิดวินัยในกรณีใดและมาตราใด
ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ต่อมาเวลา 15.57 น. นายชวน หลีกภัย ประธานรัฐสภา ทำหน้าที่ประธานที่ประชุม ได้สั่งปิดประชุมการประชุมตามที่ตกลงกับสมาชิกรัฐสภว่าการประชุมในวันศุกร์จะปิดประชุมในเวลา 16.00 น. เพื่อให้สมาชิกลงพื้นที่ประกอบกิจกรรมต่างๆ ทั้งนี้นายชวนได้กล่าวในช่วงท้ายก่อนปิดการประชุมว่า ตนขอขอบคุณสมาชิกทุกคน ตำรวจจะได้ไม่ว่าว่าเราถ่วง หรือว่าเราขี้เกียจ เพราะทุกคนก็ตั้งใจ ในส่วนของผู้อภิปรายก็ถือว่าเป็นสิทธิ์ และถือว่ารักษาระบอบของเราไว้อย่างดี
อย่างไรก็ตามการประชุมร่วมกันรัฐสภา เพื่อพิจารณาร่างพระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.) ตำรวจแห่งชาติ พ.ศ. … ต่อเนื่องเป็นวันที่ 5 นั้นได้เริ่มพิจารณาตั้งแต่เวลา 09.48 น. ตั้งแต่มาตรา 77 จนถึงมาตรา 118 ในเวลา 15.57 น. โดยในวันนี้สามารถพิจารณาได้ถึง 41 มาตรา ทำให้เหลืออีก 54 มาตรา จากทั้งหมด 172 มาตรา และจะมีการประชุมร่วมรัฐสภาอีกครั้งในวันที่ 1 ก.ค. ซึ่งคาดว่าจะพิจารณาวาระ 2- 3 จะเสร็จสิ้น
